Cukrzyca – rodzaje wkłuć insulinowych

Wykorzystywanie pomp insulinowych umożliwiło uzyskanie lepszych efektów w terapii cukrzycy dzięki stałemu, kontrolowanemu podawaniu insuliny i ograniczonej ilość iniekcji. Rozwiązanie to daje chorym większą swobodę i ułatwia codzienne funkcjonowanie.

Zasady refundacji zestawów infuzyjnych

Głównymi elementami składowymi pompy są: samo urządzenie regulujące dawkowanie leku i monitorujące stan organizmu, zbiornik z insuliną oraz zestaw infuzyjny, nazywany potocznie wkłuciem, montowany na skórze.

Zestawy infuzyjne to elementy szybko zużywające się. Wymiana wkłucia do pompy insulinowej musi być przeprowadzona co 1 do 3 dni. Decyduje o tym m.in. rodzaj używanej igły lub też sytuacja samego chorego.

Chorzy na cukrzycę typu 1 mogą w ramach NFZ skorzystać z refundacji 10 sztuk zestawów infuzyjnych miesięcznie. Wysokość refundacji została przy tym określona kwotowo i procentowo. Maksymalnie refundacja może pokryć koszt zakupu w wysokości 300 zł/m-c, przy czym:
– osobom do 26 roku życia oraz kobietom w ciąży przysługuje refundacja w wysokości 100%,
– osobom powyżej 26 roku życia przysługuje refundacja w wysokości 70% wskazanej kwoty.

Zlecenie na wkłucia do pompy insulinowej może wystawić tylko lekarz określonej specjalności:
– dla osób poniżej 26 roku życia – diabetolog, endokrynolog, perinatolog, pediatra oraz lekarz POZ (rodzinny),
– dla osób powyżej 26 roku życia – diabetolog, endokrynolog, specjalista chorób wewnętrznych (internista) oraz lekarz POZ (rodzinny),
– dla kobiet w ciąży – diabetolog, ginekolog-położnik, endokrynolog ginekologiczny i rozrodczości oraz lekarz POZ (rodzinny).

Lekarz wystawia pacjentowi indywidualne zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne, które następnie należy przedłożyć do potwierdzenia w wojewódzkim oddziale ZUS, właściwym dla miejsca zamieszkania. W przypadku kobiet ciężarnych wymagane jest również odpowiednie poświadczenie ciąży. Na tej podstawie wydawana jest roczna karta zaopatrzenia comiesięcznego. Kartę taką należy odnawiać co roku.

Zlecenie na wkłucia do pompy insulinowej wystawiane są maksymalnie na okres trzech miesięcy. Należy przy tym pamiętać, iż trzeba je zrealizować do końca pierwszego wskazanego w dokumencie miesiąca.
Każde kolejne zlecenie wystawiane jest po upływie okresu ważności wcześniejszego. Dobrą informacją jest, iż jedynie pierwsze zlecenie musi zostać potwierdzone przez ZUS, każde następne wydane przez lekarza w okresie obowiązywania rocznej karty nie wymaga takiej procedury. Zlecenia na kontynuację mogą także wystawiać pielęgniarki i położne.

Warto też wiedzieć, iż w roku 2018 refundacją zostały objęte także zbiorniki na insulinę, sensory i transmitery. Możliwość skorzystania z dofinansowania wymaga dopełnienia analogicznych procedur.

Wygodne zakupy

Miejscami, gdzie można kupić wkłucia do pompy insulinowej są wybrane apteki, a także sklepy medyczne dla diabetyków. Sprzedaż prowadzą również bezpośrednio sami producenci. Zamówienia tego typu środków można składać obecnie na ogół przez internet lub telefonicznie, z opcją dostawy do domu.

Przykładowym miejscem, gdzie można kupić wkłucia, także refundowane w ramach NFZ, jest sklep idiabetyk.pl. Oferta sklepu to m.in. wkłucia do pompy insulinowej accu-chek oraz wkłucia do pompy insulinowej medtronic oraz wszelkie inne akcesoria do tych urządzeń, a ponadto różnego typu produkty poprawiające komfort życia pacjentów z cukrzycą.

Zestawy infuzyjne zamówić można na stronie internetowej sklepu oraz telefonicznie. Paczka dostarczana jest za pośrednictwem firmy kurierskiej. Kurier, przekazując zamówienie, odbiera także wypełnione zlecenie na wkłucia NFZ.

Wkłucia domięśniowe

Podawanie insuliny odbywa się najczęściej podskórnie. Uważa się, iż jest to najbardziej efektywna droga dostarczania leku do organizmu. W określonych przypadkach może jednak wystąpić potrzeba podania leku domięśniowo. W związku z tym, iż szybkość wchłaniania się insuliny będzie różnić się w zależności od aktywności mięśnia, istotne znaczenie ma wybór miejsca wkłucia. Najlepszym obszarem jest brzuch (z pominięciem obszaru ok. 5 cm od pępka), polecane są również biodra i pośladki, trzecią dobrą strefą do wykonania wkłuć jest zewnętrzna część ud oraz ramiona.

Metody wyznaczania miejsca wkłucia domięśniowego są różnymi wariantami ruchu rotacyjnego:
– najpopularniejsza metoda zegara polega na wykonywaniu wkłuć począwszy od miejsca odznaczającego godzinę 12. Każde następne wkłucie powinno być wykonywane w odległości odpowiadającej ćwiartce tarczy (godziny 3, 6 i 9), a kolejna tarcza powinna zostać przesunięta w inny rejon o co najmniej 5 cm.
– metoda ćwiartki koła polega na podzieleniu powierzchni np. brzucha na 4 części. Wkłucia wykonywane są kolejno w poziomie tak, aby wypełniły jedna po drugiej poszczególne ćwiartki.
– metoda poziomych linii wymaga „podzielenia” brzucha pionową linią na dwie połówki. Kolejne wkłucia wykonywane są wzdłuż poziomych linii, na przemian w każdej połówce.

Wskazane miejsca i metody wykorzystywane są także przy mocowaniu zestawów infuzyjnych.

Wkłucia centralne

W przypadkach ciężkiego przebiegu cukrzycy wymagane bywa zamocowanie wkłucia centralnego. Nazywany jest tak cewnik wprowadzany do dużej żyły centralnej, który może pozostać w ciele nawet kilka miesięcy. Umożliwia m.in. podawanie leków i pobieranie krwi do badań, bez konieczności wykonywania częstych iniekcji.
Wkłucie centralne najczęściej umieszczane jest w żyle podobojczykowej, inne popularne lokalizacje to żyły szyjne.

Wkłucie centralne wymaga zawsze kontroli poprawności jego założenia. Najczęściej sprawdza się to na podstawie zdjęć rtg, w części przypadków stosuje się umieszczanie cewników pod kontrolą USG.

Pobieranie krwi z portu wkłucia wymaga zachowania określonej procedury. Pierwsze 5 ml pobranej krwi jest odrzucane, a krew do badania pobierana jest w kolejnym podejściu. Przed i po wykonaniu czynności pobrania krwi wejście do wkłucia musi zostać przepłukane roztworem soli fizjologicznej co pozwala uniknąć powikłań związanych z wykorzystywaniem portu.

Zawarte w niniejszym artykule informację są ogólne i pomocnicze, nie powinny stanowić odzwierciedlenia dla każdego pacjenta. Należy bowiem pamiętać, iż każdy przypadek jest nieco inny, dlatego należy interpretować je indywidualnie pod nadzorem wykwalifikowanej kadry medycznej.